برای آغاز و به جریان انداختن دادرسی حقوقی، خواهان باید درخواست خود را مطرح کند. این درخواست برای رسیدگی قضایی و حل و فصل دعوی، طبق قوانین، از طریق ثبت دادخواست انجام میشود. ماده ۴۸ قانون دادرسی مدنی به وضوح اعلام میکند که شروع و به جریان افتادن دعوای حقوقی به ثبت دادخواست مربوط است. دادخواست یک فرم خاص است که خواهان از طریق آن درخواست رسیدگی قضایی را ارائه میدهد. برای نوشتن دادخواست و لوایح قانونی و پیگیری پرونده حقوقی خود، به حمید خسروانی، عضو مرکز وکلای قوه قضاییه استان تهران و مدرس دانشگاه مراجعه کنید.
دادخواست، اولین و تنها مسیر آغاز رسیدگی در محاکم حقوقی است که در اینجا محاکم حقوقی به عنوان نقطه مقابل محاکم کیفری مطرح میشوند. اهمیت این نکته وقتی مشخص میشود که به ماده ۶۴ قانون دادرسی کیفری توجه کنیم؛ چرا که شروع رسیدگی در محاکم کیفری به یک جهت خاص محدود نمیشود و جهات متعددی برای شروع وجود دارد. به همین ترتیب، اگر شکوائیه را مشابه دادخواست در نظر بگیریم، باید گفت شکوائیه فقط یکی از روشهای شروع رسیدگی در محاکم کیفری است. به همین دلیل، در صورت نیاز به مشاوره یا کمک در نگارش شکوائیه، توصیه میشود که به حمید خسروانی، متخصص این حوزه، مراجعه کنید.
در محاکم حقوقی، تنها ثبت دادخواست میتواند آغازگر رسیدگی باشد. بنابراین، حتی اگر حقی هم نقض شود یا تحت تأثیر قرار گیرد، محاکم حقوقی بدون ثبت دادخواست و درخواست رسیدگی از سوی خواهان، مجوز رسیدگی به موضوع را ندارند. این درخواست باید به دفتر شعبه اول دادگاه تسلیم شده و در آنجا ثبت شود. رئیس حوزه قضاییه مسئول توزیع پروندهها بین شعب مختلف است و بنابراین، دادخواست به دفتر شعبه اول ارائه میشود.
مشخص است که دادخواست به معنای طلب عدالت است و یک فرم خاص دارد که به زبان فارسی تنظیم میشود و باید به امضای خواهان برسد. طبق ماده ۵۱ قانون دادرسی مدنی، دادخواست دارای ۹ ستون است. این ستونها شامل اطلاعاتی از جمله خواهان، وکیل یا نماینده قانونی خواهان، خوانده، خواسته، بهای خواسته، دلایل و منضمات، امضا و اثر انگشت خواهان و در نهایت ستونی است که مقام ارجاع برای ارائه به یکی از شعبههای محاکم عمومی پر میکند. برای نوشتن دادخواست و لوایح قانونی و پیگیری پرونده حقوقی خود، به حمید خسروانی مراجعه کنید.
از بین نه ستون، هفت ستون باید توسط خواهان یا نماینده او تکمیل شود. یکی از ستونها قبل از ثبت به وسیله قوه قضاییه پر میشود. در صورتیکه دادخواست به نمایندگی تنظیم شود، هفت ستون باید تکمیل شود، در حالی که در صورت تنظیم از سوی خود خواهان، شش ستون باید تکمیل گردد. اگر ما درخواست حل و فصل نهایی را در فرم خاص و به زبان فارسی تنظیم نکنیم و مراحل رسمی برای ثبت دادخواست را رعایت نکنیم، این سند قابل قبول به عنوان دادخواست محسوب نمیگردد.
برخی از نواقص ممکن است بعداً قابل جبران باشند، اما اگر سه مورد اساسی در فرم دادخواست به زبان فارسی و با عدم وجود امضا به وقوع بپیوندد، نمیتوانیم سند موجود را به عنوان دادخواست تلقی کنیم. زمانی که صحبت از دادخواست و فرمت آن میکنیم، تفسیر ما بر اساس اصول غالب است. البته برخی از اساتید نیز نظری ارائه دادهاند که ما میتوانیم دادخواست شفاهی نیز در آیین دادرسی مدنی داشته باشیم، و این موضوع در برخی از مواد قانونی نیز تقویت میشود. با این حال، نظر کلی اساتید این است که دادخواست باید حتماً به صورت مکتوب تنظیم شود. برای نوشتن دادخواست و لوایح قانونی و پیگیری پرونده حقوقی خود، حتماً به حمید خسروانی، عضو مرکز وکلای قوه قضاییه استان تهران و مدرس دانشگاه مراجعه نمایید.
